» Fort Westervoort

Wat is dit?



Wim Korvinus:

Eigenlijk ben ik stijlloos...



Het leek hem leuk om glas-in-lood ramen te gaan maken. Maar dat vak was in 1965 op de Arnhemse academie juist van het rooster verwijderd. Daarom ging hij Monumentale Kunst doen. Wat er toe leidde dat hij later het aanzicht van de stad op verschillende plaatsen mee mocht bepalen. Maar hij had nog wel een grotere bijdrage willen leveren, getuige zijn uitspraak: "Wat ik Arnhem gun is veel meer verbeelding, veel meer trots..." De enige levende kunstenaar waarnaar in Arnhem - met een bruggetje in Rijkerswoerd - een roerend goed is genoemd, omgevings-schepper Wim Korvinus.

"Het begint er natuurlijk mee dat je het ontzettend leuk vindt om te tekenen, te schilderen. En dat ze op de middelbare school zeggen dat je daar goed in bent. Eigenlijk dacht ik in het begin: Wat moet ik daar nou mee... Glas-in-lood ramen maken, dat leek me prachtig. Ik ben op een gegeven moment naar de kunstacademie gegaan, hier in Arnhem, met de vraag of ik er dus glas-in-lood ramen kon leren maken. Maar ze zeiden: dat kan niet meer. De afdeling die dat deed waren ze al aan het veranderen naar kunst in de openbare ruimte. En zo ben ik in dit vak terecht gekomen. Het heette toen nog monumentale kunst. Dat was in 1965. De studie duurde vijf jaar. Zoals dat toen heel natuurlijk was, deed je daarna kleine dingen. Ik weet wel dat ik begonnen ben bij de Mariënburg met cursusjes die ik zelf had verzonnen. Het leek mij leuk als we ideeën bedachten voor speelplaatsen in bijvoorbeeld 't Duifje en in Klarendal, waardoor die er leuker uit zouden zien. Ik moest dat dan samen met mensen die in zo'n wijk woonden gaan bedenken. Daar heb ik me ontzettend mee in de vingers gesneden. Want ik kon nog niks! En ik mocht ook niks! Die mensen zeiden: wìj mochten het toch bedenken, jij niet. We kunnen wel met jou praten, maar wij willen het zelf maken. Ik had dus iets opgezet waar ik zelf meteen buitenspel gezet werd..."

Anoniem
"Het was rond 1971 dat ik echt beroepsmatig als zelfstandig kunstenaar aan het werk ging. Ik kon er in het begin natuurlijk nauwelijks van leven. Het was armoede. De eerste grote opdracht na de academie was dat ik samen met Bas Maters en nog een paar anderen mocht werken aan een buitenterrein ergens in Leidschendam. In die tijd was het ook nog heel normaal om als ideaal te hebben dat je anoniem zou zijn. Dat je werkte in het openbare gebied. Je deed gewoon je vak, je was dienstbaar voor anderen. Dit is heel erg veranderd; ik ben in de loop van de jaren gaandeweg toch ook dingen gaan maken waar mijn naam nogal nadrukkelijk bijstond en waar ik persoonlijk trots op kon zijn. Dat verhoudt zich een beetje lastig met het idee van je diensten anoniem aanbieden. Maar ik ben dat anonieme werk graag blijven doen, omdat ik het leuk vind om met teams te werken, met allerlei mensen die andere specialiteiten hebben, een landschapsarchitect, een gewone architect, en er dan samen iets van maken. Ook al zie je er misschien helemaal niet in terug wat: ik gemaakt heb."

Stijlloos...
"Of mijn stijl in de loop van de jaren veranderd is? Ach, eigenlijk ben ik stijlloos. Het enige wat me in het algemeen zelf bij mijn werk opvalt is dat het bijna altijd gaat om opengewerkte vormen, dat je er een beetje doorheen kunt kijken, dat er gaatjes inzitten. Stijl, ik weet het niet. Ik maak alles steeds nieuw, begin altijd bij nul. Maar misschien dat anderen wel denken van: hé, dat is duidelijk, dat heeft Wim gemaakt... Ik denk wel dat ik constant verander omdat ik heel erg uitga van wat een plek al laat zien, er van uitga dat ik nooit de eerste ben. Ik hoop dat je ook ziet dat het allemaal behoorlijk verschillend is. Bijvoorbeeld het fort Westervoort, dat heel erg mee gaat met wat er al was, een oud fort, een groot talud en een dijk. Het lijkt of het er altijd zo al was, terwijl het grotendeels nieuw is. Het is ook een beetje aards, heeft wat zwaarte. En als je dan die atelierwoning in Rijkerswoerd ziet, die is heel licht, staat daar bijna als gewoon zo maar een ideetje. Met zo'n hele eigenwijze schoorsteen, een soort schotel... Ik vind het leuk dat het een soort sculptuur is die - als woning en atelier - ook door anderen gebruikt kan worden. ."

Rijkerswoerd
"Wat ik in Rijkerswoerd verder deed is typisch weer een anoniemere manier van werken . Samen met de stedenbouwkundige Bohdan Malisz, van de gemeente. Allebei vonden we dat het heel goed zou zijn, als je over de hoofdweg van de wijk rijdt, de Marga Klompélaan, dat dan een karakteristiek beeld in de herinnering wordt opgebouwd van: hier is mijn wijk, als een van de eerste ingrediënten voor het vastleggen van: dit is mijn plek, hier woon ik, dit is mijn thuis. En daarom vond ik het ook zo belangrijk dat het bord er zou komen bij de ingang van de wijk, 44 meter lang, met het 's avonds verlichte opschrift: "Rijkerswoerd". Het is de enige wijk in Arnhem die de eigen naam draagt. Van de rest staat die alleen op de bussen. We hebben tegen elkaar gezegd: als het allemaal wit zou zijn langs die weg, dan krijg je een hele lichte sfeer in Rijkerswoerd. Dat is gebeurd. Het mooiste vind ik, als ik 's morgens uit het eindpunt van Rijkerswoerd waar ik woon wegga, zeker als ik met de auto ben, precies met de zon achter mij, dan worden al die witte gevels aangelicht. En dan rijd ik in de richting van het winkelcentrum, dat een beetje brutaal op die kijklijn zit, ook heel hoog is en wit. Dat geeft een heel oplichtend beeld. Naar buiten toe, van de Marga Klompélaan af, wordt het wat donkerder en wisselender. Voornamelijk omdat langs de randen nog oude boerderijen zijn zoals bij de Mooieweg. De een van baksteen, de ander met een rieten dak, dan weer een met een pannendak. Allemaal verschillende materialen. Het is leuk om dat dan ook te erkennen en de architect die daar werkte te laten inspireren door wat daar te zien is."

Fort Westervoort
"Het boeiende bij het Westervoortse fort is dat het er al was voor de Pleijroute er kwam. Deze weg moest van hoog naar laag, eerst over de Rijn, naar beneden en dan onder de weg van Arnhem naar Westervoort door. Daarbij ging hij rakelings langs het fort, wat een beetje scheef op de weg staat. Nu was het de kunst om de angst, de schrikreactie die een automobilist zou kunnen hebben van: maar kan ik daar wel langs, om die te voorkomen. Er zijn een paar bijmuren gebouwd, die als je onder het viaduct door gaat de hoogte van het fort visueel langzaam naar beneden brengen. De grap is dat je daar als auto samen met het fort onderdoor gaat. Die suggestie wordt nog versterkt doordat er een blauw lijntje met je meeloopt. Een extra aardigheid is dat er ook een gat gemaakt is in die nieuwe muren dat verwijst naar de oude schietgaten van het fort. Het is eigenlijk wel aardig dat je eens een keertje zo dicht langs zo'n zware muur heen rijdt want dat kun je bijna nergens. Overal wordt keurig geregeld dat je op afstand blijft van allerlei zaken..."

Tot slot...
"Je vraagt wat ik nog meer in Arnhem zou willen doen. Ik weet het niet... Mijn wens is dat zowel Arnhem-Noord als Arnhem-Zuid heel erg aan karakter winnen. Dat kan zowel in het buitengebied als in de stad. Daar hoort zo'n Rijnoeverproject bij, maar ook de hele operatie Malburgen. Daar hoort ook bij wat Schuytgraaf nog allemaal kan gaan worden. En Kronenburg is natuurlijk nog lang niet af. Wat ik Arnhem gun is veel meer verbeelding in de stad, nog veel meer trots in het openbare gebied."


Tekst en foto's: Eddy Brugman


[Tekst in kader:]

Korvinus in Arnhem

De belangrijkste werken van Wim Korvinus in Arnhem:
Reconstructie Fort Westervoort Pleijroute
Korvinusbruggen groengebied Marga Klompélaan
Atelierwoning Marga Klompélaan (bij het winkelcentrum)
Brug over de A325, Nijmeegseweg Rijkerswoerd, de Laar-Oost (met Gerrit Kottering)
Deel planning Rijkerswoerd (met Bohdan Malisz)
Trap-partij winkelcentrum Rijkerswoerd
[ terug... ]Omhoog


Maak vrienden

Kunst in Arnhem

  • Kunst in de Arnhemse openbare ruimte.

Tekst en foto's:

  • Eddy Brugman eddybrugman@gmail.com

Impuls

  • De interviews werden - soms in een andere vorm - rond 2001 gepubliceerd in de straatkrant IMPULS.

Site onder constructie

  • Deze site is onder constructie!

Copyright 2002-2018